Weird Science

Geneza i budowa katalogu

English ver­sion is here

Kata­log Mes­siera to jedno z naj­słyn­niej­szych zesta­wień obiek­tów astro­no­micz­nych. Jego pierw­szą wer­sję opu­bli­ko­wał Char­les Mes­sier w 1774 roku. Pomysł naro­dził się pod­czas przy­go­to­wań do obser­wa­cji pow­rotu komety Hal­leya prze­wi­dy­wa­nego na 1759 rok. W trak­cie prze­glądu nieba Mes­sier natra­fił na nie­wielką, roz­mytą plamkę, podobną do odle­głej komety, lecz nie­ru­chomą względem gwiazd. Dal­sze obser­wa­cje ujaw­niły, że na sfe­rze nie­bie­skiej występuje więcej takich zam­glo­nych obiek­tów, które mogą utrud­niać poszu­ki­wa­nia komet. Aby uła­twić pracę sobie i innym, posta­no­wił je ska­ta­lo­go­wać, nada­jąc kolejne numery poprze­dzone literą M. Ten pierw­szy obiekt nazwano późn­iej Mgła­wicą Kraba i ozna­czono jako M1. Osta­teczna wer­sja ory­gi­nal­nego kata­logu uka­zała się w 1784 roku i zawie­rała 103 pozy­cje. Z cza­sem dopi­sano jesz­cze sie­dem obiek­tów, dla­tego dziś kata­log obej­muje 110 pozy­cji. Warto dodać, że aż osiem z nich leży w gra­ni­cach Wiel­kiej Nie­dźw­ie­dzicy Ursa Major.

Choć Mes­sier był zna­ko­mi­tym obser­wa­to­rem, ogra­ni­cze­nia ówcze­snych instru­men­tów nie pozwa­lały mu w pełni roz­po­znać natury tych obiek­tów. Ich wła­ści­wo­ści zro­zu­miano dopiero w XX wieku wraz z roz­wo­jem tech­niki i nowych dzia­łów astro­no­mii.

Obiekty z kata­logu Mes­siera, mimo późn­iej­szego odkry­cia wielu innych i ich ujęcia w now­szych spi­sach, nadal cie­szą się nie­słab­nącym zain­te­re­so­wa­niem miło­śni­ków nieba. Powód jest pro­sty: to obiekty jasne i łatwo dostępne, bo Mes­sier musiał je dostrzec w XVIII wieku, korzy­sta­jąc z tele­skopu, który z dzi­siej­szej per­spek­tywy był sto­sun­kowo pry­mi­tywny.

Kosmiczne poszu­ki­wa­nia

Pre­zen­tuję tu wła­sną wer­sję kata­logu. Zamiesz­czam wyłącz­nie foto­gra­fie obiek­tów Mes­siera wyko­nane samo­dziel­nie. Każda minia­tura pro­wa­dzi do arty­kułu z obszer­niej­szym opi­sem i pełn­ymi zdjęciami. Niek­tóre obiekty, z przy­czyn mery­to­rycz­nych lub tech­nicz­nych, oma­wiam łącz­nie. Doda­łem też wła­sne sym­bole typów, które uła­twiają szyb­kie roz­po­zna­nie cha­rak­teru obiektu.

Obec­nie wiemy, że kata­log w swej isto­cie nie jest jed­no­rodny i w jego skład wcho­dzą różn­o­rodne obiekty, w tym:

M1 ㊂ Ilustracja M2 ⁂ Ilustracja M3 ⁂ Ilustracja M4 ⁂ M5 ⁂ M6 ⁂ M7 ⁂ M8 ◍ Ilustracja
M9 ⁂ M10 ⁂ M11 ⁂ Ilustracja M12 ⁂ M13 ⁂ Ilustracja M14 ⁂ M15 ⁂ M16 ◍
M17 ◍ Ilustracja M18 ⁂ M19 ⁂ M20 ◍ Ilustracja M21 ⁂ Ilustracja M22 ⁂ M23 ⁂ Ilustracja M24 ⠿
M25 ⁂ M26 ⁂ M27 ⍟ Ilustracja M28 ⁂ M29 ⁂ Ilustracja M30 ⁂ M31 ❃ Ilustracja M32 ❃ Ilustracja
M33 ❃ Ilustracja M34 ⁂ Ilustracja M35 ⁂ M36 ⁂ Ilustracja M37 ⁂ Ilustracja M38 ⁂ Ilustracja M39 ⁂ Ilustracja M40 ٭٭ Ilustracja
M41 ⁂ M42 ◍ Ilustracja M43 ◍ Ilustracja M44 ⁂ M45 ⁂Ilustracja M46 ⁂Ilustracja M47 ⁂ M48 ⁂
M49 ❃ M50 ⁂ M51 ❃ Ilustracja M52 ⁂ Ilustracja M53 ⁂ M54 ⁂ M55 ⁂ M56 ⁂ Ilustracja
M57 ⍟ Ilustracja M58 ❃ M59 ❃ M60 ❃ M61 ❃ M62 ⁂ M63 ❃ Ilustracja M64 ❃
M65 ❃ Ilustracja M66 ❃ Ilustracja M67 ⁂ M68 ⁂ M69 ⁂ M70 ⁂ M71 ⁂ M72 ⁂
M73 ⁂ M74 ❃ M75 ⁂ M76 ⍟ Ilustracja M77 ❃ M78 ◍ M79 ⁂ M80 ⁂
M81 ❃ Ilustracja M82 ❃ Ilustracja M83 ❃ M84 ❃ M85 ❃ M86 ❃ M87 ❃ M88 ❃
M89 ❃ M90 ❃ M91 ❃ M92 ⁂ Ilustracja M93 ⁂ M94 ❃ Ilustracja M95 ❃ M96 ❃
M97 ⍟ Ilustracja M98 ❃ M99 ❃ M100 ❃ Ilustracja M101 ❃ Ilustracja M102 ❃ M103 ⁂ Ilustracja M104 ❃ Ilustracja
M105 ❃ M106 ❃ M107 ⁂ M108 ❃ M109 ❃ Ilustracja M110 ❃ Ilustracja

Kata­log będzie suk­ce­syw­nie uzu­pełn­iany o nowe foto­gra­fie i ich opisy

Marek Ples

Aa