Weird Science

Mgławica Północna Laguna

English ver­sion is here

NGC 7538, nazy­wana też często Półn­ocną Laguną (w nawiąza­niu do obiektu Mes­sier 8, czyli Mgła­wicy Laguny) lub Mózgiem (szcze­gól­nie w lite­ra­tu­rze anglo­języcz­nej) znaj­duje się w gwiaz­do­zbio­rze Cefe­u­sza. Jest poło­żona około 9100 lat świetl­nych od Ziemi. Wykryto w niej naj­więk­szą jak dotąd pro­to­gwiazdę NGC 7538 S, która około 300 razy prze­wyższa roz­miary naszego Układu Sło­necz­nego. Mgła­wica znaj­duje się w Ramie­niu Per­se­u­sza Drogi Mlecz­nej i praw­do­po­dob­nie jest czę­ścią kom­pleksu Kasjo­peja OB2. Jest to region aktyw­nego for­mo­wa­nia się gwiazd, obej­mu­jący kilka jasnych źródeł bli­skiej i dale­kiej pod­czer­wieni. Gwiazdy w Półn­oc­nej Lagu­nie to głów­nie obiekty znaj­du­jące się jesz­cze przed ciągiem głów­nym.

Obser­wa­cje

08.08.2025, około godziny 22:00 - Jaworzno, ogród
warunki miej­skie, wysoki poziom zanie­czysz­cze­nia świa­tłem

Mgła­wica leży w pobliżu gro­mady otwar­tej Mes­sier 52 i  Mgła­wicy Bańka. Na poniższej foto­gra­fii zazna­czy­łem miej­sce, gdzie możemy zna­leźć ten obiekt.

Ilustracja: Fot. 1 - bez opisu

Fot. 1 - bez opisu

Ilustracja: Fot. 1 - z opisem)

Fot. 1 - z opisem)

Mała Nie­dźw­ie­dzica Ursa Minor to kon­ste­la­cja mniej oka­zała niż Wielka Nie­dźw­ie­dzica Ursa Major, lecz klu­czowa dla orien­ta­cji, ponie­waż zawiera Gwiazdę Polarną Pola­ris, α Ursae Mino­ris, znaj­du­jącą się w pobliżu bie­guna nie­bie­skiego. Obok Małej Nie­dźw­ie­dzicy roz­ciąga się Smok Draco, koja­rzony z Lado­nem Λάδων, mitycz­nym strażn­i­kiem ogrodu Hespe­ryd. Ta sta­ro­żytna kon­ste­la­cja zawiera około 80 gwiazd widocz­nych gołym okiem i jest widoczna w Pol­sce przez cały rok, naj­le­piej jed­nak latem. Gwiaz­do­zbiór Cefe­u­sza Cepheus repre­zen­tuje mito­lo­gicz­nego króla Etio­pii, męża Kasjo­pei i ojca Andro­medy. Kasjo­peja Cas­sio­peia wyróżnia się na tle nieba cha­rak­te­ry­stycz­nym ksz­tałtem litery "W" (lub "M"), co czyni ten gwia­zo­zbiór jed­nym z naj­ła­twiej­szych do roz­po­zna­nia na nie­bie. Poło­żona w Dro­dze Mlecz­nej, jest bogata w gro­mady otwarte oraz inne cie­kawe obiekty. Na połu­dniowy wschód od Cefe­u­sza i Kasjo­pei znaj­duje się Jasz­czurka Lacerta, nie­wielka kon­ste­la­cja, który została zde­fi­nio­wana przez Jana Hewe­liu­sza w XVII wieku.

Półn­ocna Laguna jest szcze­gól­nie inte­re­su­jącym obiek­tem. Korzy­sta­jąc z pomocy tech­niki foto­gra­ficz­nej możemy zaob­ser­wo­wać, że ta roz­świe­tlona przez młode i dopiero rodzące się gwiazdy chmura między­gwiezd­nego gazu i pyłu odz­na­cza się swo­i­stym pięk­nem (Fot.2).

Ilustracja: Fot. 2 - bez opisu

Fot. 2 - bez opisu

Ilustracja: Fot. 2 - z opisem)

Fot. 2 - z opisem)

W obsza­rze NGC 7538 obser­wuje się inten­sywną aktyw­ność gwiaz­do­twór­czą. Dane uzy­skane za pomocą Kosmicz­nego Tele­skopu Her­schela dopro­wa­dziły do iden­ty­fi­ka­cji nie­ty­po­wej struk­tury w postaci pier­ście­nia pyło­wego o roz­mia­rach rzędu dzie­siątek lat świetl­nych i masie około 500 M☉, którego mecha­nizm pow­sta­nia pozo­staje dotąd nie­wy­ja­śniony. W ramach tych samych obser­wa­cji wykryto rów­nież kil­ka­na­ście roz­le­głych kon­den­sa­cji mate­rii o śred­ni­cach od 0,4 do 1,1 par­seka. Sta­no­wią one poten­cjalne obszary przy­szłej for­ma­cji masyw­nych gwiazd, lecz obec­nie ich tem­pe­ra­tura nie prze­kra­cza 15K.

Para­me­try foto­gra­fii 2:

  • DWARF3
  • suma­ryczny czas eks­po­zy­cji: 90 minut (stac­ko­wane - 360x15s kla­tek)
  • obiek­tyw: f=150mm (aper­tura: 35mm)
  • sta­tyw: foto­gra­ficzny

Lite­ra­tura dodat­kowa:

Marek Ples

Aa